Στις 29 Σεπτεμβρίου ο Κόμβος Κλιματικής Αλλαγής συμμετείχε για 6η συνεχόμενη χρονιά στο Athens Democracy Forum διοργανώνοντας το Climate Change Hub Module με τίτλο “City climate action as a key for safeguarding democratic resilience” με την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων και τη συνεργασία του Global Covenant of Mayors και του C40 cities. Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο Δημαρχιακό Μέγαρο του Δήμου Αθηναίων θέτοντας τις πόλεις, ως βασικούς φορείς για την υλοποίηση κλιματικής δράσης και την ενίσχυση της δημοκρατικής ανθεκτικότητας στο επίκεντρο.    

H εκδήλωση περιλάμβανε τρία πάνελ συζητήσεων προσφέροντας το πεδίο σε εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης και διεθνών δικτύων πόλεων, καθώς και σε ειδικούς σε θέματα κλίματος να συζητήσουν και να παρουσιάσουν βασικές διεθνείς πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη και να αναδείξουν τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις μπορούν με την δράση τους να ενισχύσουν την δημοκρατική ανθεκτικότητα. Παράλληλα, έδωσε την ευκαιρία να παρουσιαστούν πρωτοβουλίες νέων για το κλίμα στο πλαίσιο του προγράμματος Youth Climate Action Fund στο οποίο συμμετέχει ο Δήμος Αθηναίων.    

Τις εργασίες άνοιξε η πρόεδρος του Κόμβου Κλιματικής Αλλαγής Μαρία Λογοθέτη και ακολούθησαν χαιρετισμοί από τον πρόεδρο του  Athens Democracy Forum και εταίρο του  Κόμβου Κλιματικής Αλλαγής,  Αχιλλέα Τσάλτα και από τον Αντιδήμαρχο Οικονομικού Προγραμματισμού του Δήμου Αθηναίων, Γιώργο-Κωνσταντίνο Γιάνναρο, ο οποίος χαιρέτησε την εκδήλωση, εκ μέρους του δημάρχου Αθηναίων. Στον χαιρετισμό του ο κ. Τσάλτας αναφέρθηκε στη γέννηση της ιδέας της σύνδεσης του Athens Democracy Forum με τον Δήμο Αθηναίων, που πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχιακό Μέγαρο, πριν 13 χρόνια και μάλιστα η ίδια η κα Λογοθέτη με τον τότε Δήμαρχο κ. Καμίνη τη στήριξαν και από τότε έγινε θεσμός.    

Οι πόλεις και η ετήσια προσφορά για δράση    

Στο πρώτο πάνελ με τίτλο “Cities and the yearly offer of action contribution to combating climate crisis and building resilient and democratic societies” που συντόνιζε η κα Μαρία Λογοθέτη, συζητήθηκε ο ρόλος των πόλεων μπροστά στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και η σημασία της ανάληψης στοχευμένης δράσης από τις πόλεις με συγκεκριμένα αποτελέσματα.     

Ο Στέλιος Διακουλάκης, Διευθυντής Ευρώπης, C40 Cities παρουσίασε το Yearly Offer of Action, μια  πρωτοβουλία που θεσπίστηκε  τον Νοέμβριο του 2025 στην Σύνοδο Κορυφής των πόλεων του C40 στο Ρίο ντε Τζανέιρο, βάση της οποίας οι πόλεις δεσμεύονται δημόσια να υλοποιούν κάθε χρόνο μια φιλόδοξη κλιματική δράση με απτά αποτελέσματα  και αντίκτυπο στην κοινωνία, ενισχύοντας έτσι  την αξιοπιστία και διαπραγματευτική τους θέση για χρηματοδοτήσεις. Στη συνέχεια, ο  Βαγγέλης Μαρινάκης, Πρόεδρος της Αναπτυξιακής Αθήνας, παρουσίασε τα αποτελέσματα δράσης      του Δήμου Αθηναίων ως μέλος του Yearly Offer of Action. Οι καλεσμένοι αντιδήμαρχοι από την Κοζάνη και τα Ιωάννινα, πόλεις που συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Αποστολή για τις 100 Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις, παρουσίασαν το έργο και προτεραιότητες του δήμου τους για το κλίμα. Ο Γιώργος Αλεξανδρίδης, Αντιδήμαρχος Οικονομικών Δήμου Κοζάνης έδωσε έμφαση στη δίκαιη μετάβαση και τον ολιστικό σχεδιασμό, ενώ ο Θωμάς Γιωτίτσας, Αντιδήμαρχος Στρατηγικού Σχεδιασμού, Προγραμματισμού και Ψηφιακής Διακυβέρνησης στον Δήμο Ιωαννιτών, έκανε λόγο για τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι δήμοι για ουσιαστικό έργο λόγω της έλλειψης υποστήριξης από το κράτος και  τόνισε πως στον Δήμο Ιωαννιτών η παράμετρος αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής διαπερνά όλες τις αποφάσεις και έργα του δήμου.    

Τον διάλογο συμπλήρωσαν με τις παρεμβάσεις τους η κα Μάρω Ευαγγελίδου, Αντιδήμαρχος αστικής αναζωογόνησης και ανθεκτικότητας, η οποία μίλησε για τη σημασία της βιώσιμης κινητικότητας στην πόλη και την διαχείριση και κατανόηση του δημόσιου χώρου στην πόλη και η κα Μαρία Στρατηγάκη, Αντιδήμαρχος Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων και Παιδικής Προστασίας, η οποία έκανε λόγο για τη σημασία του θεσμικού ακτιβισμού και της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών στην δράση του δήμου.    

Τοπική διακυβέρνηση και επιστήμη    

Στο δεύτερο πάνελ με τίτλο «Local Governments & Global Climate Science: Shaping the IPCC 2027 Special Report on Climate Change and Cities» το οποίο συντόνισε η Marnie McGregor, Senior Advisor, Strategy & Communications, GCom, αναδείχθηκε το πώς η Ειδική Έκθεση IPCC για τις Πόλεις μπορεί να αλλάξει τον τρόπο σχεδιασμού των κλιματικών στρατηγικών δίνοντας τις κατάλληλες κατευθύνσεις για χάραξη πολιτικής και λήψης δράσης μέσα από μια επιστημονικά τεκμηριωμένη βάση. Αρχικά, η Veronica Castiglione,  Impact Monitoring and Knowledge Junior Advisor, GCoM έθεσε το πλαίσιο της συζήτησης παρουσιάζοντας τη διαδικασία συγγραφής της έκθεσης, τα ορόσημα της πορείας της  και τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, η οποία περιλάμβανε διεθνείς συναντήσεις μεταξύ των επιστημόνων/συγγραφέων και εργαστήρια.     

Στη συνέχεια οι καλεσμένοι ομιλητές Δρ. Νίκη Φραντζεσκάκη, Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, και κύρια συγγραφέας του Κεφαλαίου 2 της Ειδικής Έκθεσης της IPCC για τις Πόλεις, και Δρ. Κωνσταντίνος Καρτάλης, Καθηγητής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), και κύριος συγγραφέας της 7ης Έκθεσης Αξιολόγησης (AR7) της IPCC, Κεφάλαιο 18, ο Δρ Ιωάννης Τσιπουρίδης, Σύμβουλος Μηχανικός, Senior Research Fellow στο Πανεπιστήμιο Strathmore και Επίκουρος Καθηγητής στο Great Lakes University Kisumu (GLUK) και οι εκπρόσωποι διεθνών μη κυβερνητικών οργανισμών και προγραμμάτων, Paul Nelson, Ιδρυτικό Στέλεχος του Resilient Cities Catalyst και Κωνσταντίνα Καρύδη, Γενική Διευθύντρια, Resilient Cities Catalyst , Αντιπρόεδρος, Climate Change Hub, Ελλάδα, Γραμματεία MCAP , μέσα από τη δική του/της εμπειρία και εξειδίκευση ο καθένας και κάθε μία και με αφορμή το IPCC report ανέπτυξαν παραδείγματα και απόψεις για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η κλιματική αλλαγή σε επίπεδο πόλης.     

Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της μετατροπής της επιστημονικής γνώσης σε δράση και την σημασία και  αξία σε αυτό το πλαίσιο της ειδικής αναφορά στις πόλεις του IPCC report. Ιδιαίτερη έμφαση έγινε στην ανάγκη  μετάφρασής της αναφοράς  σε διάφορες γλώσσες ώστε να γίνει άμεσα κατανοητή σε τοπικό επίπεδο, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της ανταλλαγής εμπειριών και ανάπτυξης συνεργασιών. Η οριζόντια αντιμετώπιση των κλιματικών κρίσεων, η κατανόηση και συμπερίληψη των επιμέρους αναγκών των πόλεων ειδικά των ευάλωτων περιοχών στον γενικότερο αστικό σχεδιασμό και η σημασία της ένταξης κοινωνικών δεικτών στις στρατηγικές, τονίστηκε ιδιαιτέρως. Σημειώθηκε τέλος ότι η μετάβαση από πιλοτικές δράσεις σε θεσμοθετημένες μακροπρόθεσμες στρατηγικές αποτελούν αναγκαία συνθήκη για την επιτυχία της μετάβασης σε μια ανθεκτικότερη πολη.     

Από την ιδέα σε δράσεις με αντίκτυπο    

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με το τρίτο πάνελ, “Youth Climate Action Fund: From Ideas to Action/Impact: What It Takes to Build a Youth-Led Climate Project”, το οποίο συντόνισε η Βασιλική Μαλτάσογλου, Γενική Συντονίστρια και Υπεύθυνη Επικοινωνίας του Κόμβου Κλιματικής Αλλαγής. Στο πάνελ συμμετείχαν η Δρ. Αιμιλία Μπουρίτη, Καλλιτεχνική Διευθύντρια της Synergasia, ο Λευτέρης Στεργιαννόπουλος από την Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ), η Άννα Πορίχη από την Ecotivity, ο Μάριος Αραμπατζής από το We are community / Athens Comics Library, ο Πέτρος Καρτσιμαδάκης από το Τροφή Lab, η Υβόννη Μέλισσα από τη Syniparxis και η Εύη Μακρή από την Beak-On.     

Η συζήτηση ανέδειξε, μέσα από παραδείγματα δράσεων που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Youth Climate Action Fund των Bloomberg Philanthropies, τη διαδικασία μετατροπής μιας ιδέας των νέων σε συμμετοχική δράση με περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν πρωτοβουλίες που κάλυψαν θεματικές όπως βιώσιμη διατροφή και αστικά τροφοσυστήματα, κυκλική οικονομία, περιβαλλοντική εκπαίδευση, κλιματική δικαιοσύνη, πολιτισμός και ενεργοποίηση της τοπικής κοινότητας. Κοινά στοιχεία που αναδείχθηκαν ήταν η ουσιαστική συμμετοχή των νέων και των μαθητών, η συνεργασία, η σύνδεση των δράσεων με πραγματικές ανάγκες της πόλης, η προσαρμογή της επικοινωνίας στις ανάγκες των νέων και η συστηματική μέτρηση των αποτελεσμάτων, ώστε οι πρωτοβουλίες να αποκτούν μεγαλύτερο και πιο διαρκή αντίκτυπο.     

Στο Climate Change Hub Module παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, ιδρυμάτων, ιδιωτικών εταιρειών, ακαδημαϊκής κοινότητας, φορέων της κοινωνίας των πολιτών και καθώς επίσης και νέοι και φοιτητές. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν και μέλη του Συμβουλίου Στρατηγικής του Κόμβου Κλιματικής Αλλαγής.     

Κλείνοντας την εκδήλωση η Μαρία Λογοθέτη αναφέρθηκε στον ρόλο της διοίκησης στην διαδικασία αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης, που δεν είναι άλλος από την πλαισίωση των δρώντων και την υποστήριξή τους. “Πρέπει να πράγματα πλέον να τα κάνουμε αλλιώς. Ραντεβού το 2027 με νέα θεματική ενότητα!”